Oostenrijk – van vakantieland tot wijnparadijs

Dit jaar bezocht ik voor het eerst Oostenrijk (ja, het werd tijd!) en ik begrijp nu waarom het land zo in trek is… en niet alleen tijdens de skivakanties! In de zomer toont het land zijn ware gezicht: glooiende heuvels vol wijngaarden, meren, frisse berglucht en een bijna serene rust. Oostenrijk heeft me verrast en als wijnliefhebber kwam ik er gelukkig ook aan mijn trekken!

Wijn met karakter

De Oostenrijkse wijnwereld heeft de laatste decennia een indrukwekkende ontwikkeling doorgemaakt. Kwaliteit staat hier tegenwoordig zo hoog in het vaandel dat veel wijnmakers liever minder produceren dan concessies doen. De productie is relatief kleinschalig, vaak in familiehanden, en slechts ongeveer 25% van de wijn wordt geëxporteerd – de rest blijft binnen de landsgrenzen. Oostenrijkers drinken hun eigen wijn graag zelf op, en terecht. De wijnen zijn nooit echt heel goedkoop geweest, maar dat komt omdat ze eerlijk geprijsd zijn: de kosten weerspiegelen de zorg, het vakmanschap en de hoge kwaliteit. Twee Oostenrijkse wijngebieden die wij hier zullen uitlichten zijn: Niederösterreich en Burgenland in het oosten het land.

Niederösterreich – de kracht van Grüner Veltliner

In Niederösterreich klopt het witte hart van Oostenrijk.

Historisch wijnhuis Salomon Undhof in Kremstal (18e eeuw):

Hun Grüner Veltliner is hét uithangbord van Oostenrijkse wijn: fris, verfijnd, met witte peper, citrus, appel en een subtiel kruidig randje. In het Kremstal krijgt deze druif diepte dankzij de combinatie van lössbodems en koelere windstromen van de Donau. De stijl van Salomon Undhof is precies en mineraal, met een prachtige balans tussen fruit en spanning.

Daarnaast maakt het domein ook schitterende Rieslings die wat strakker en eleganter zijn, met een levendige zuurgraad en een lichte ziltigheid. Beide druivenrassen tonen waarom Oostenrijk vandaag de dag wereldwijd zo gerespecteerd wordt om zijn witte wijnen.

Wist je dat Grüner Veltliner bijna een derde van alle Oostenrijkse wijngaarden beslaat? Toch smaakt hij nergens zo klassiek en verfijnd als in het Kremstal.

Grüner Veltliner Franciscus BiO*: Aroma’s van citrus, groene appel, peer en nectarine, zuiver
Grüner Veltliner 1ste Lage, Wachtberg BiO*: Zuiver, zachter met mineraliteit, citrus, witte peper, kruiden
Riesling 1ste Lage, Ried Pfaffenberg BiO*: Mooie zuren, steenvruchten, mango, mineraliteit en lengte

Burgenland – rood met diepgang

Lager gelegen, richting de Hongaarse grens, ligt Burgenland: het warme, rode hart van Oostenrijk. Hier schijnt de zon gul, en krijgen de blauwe druiven volop rijpheid zonder hun frisheid te verliezen.

Krutzler – Blaufränkisch uit de bodem van Eisenberg

In het uiterste zuiden van Burgenland ligt de Eisenberg DAC, een kleine maar bijzondere appellatie die bekendstaat om zijn leisteenbodems vol ijzerhoudende mineralen. Hier maakt de familie Krutzler al generaties lang wijnen die tot de absolute top van Oostenrijk behoren. Hun Blaufränkisch is verfijnd, krachtig en tegelijk koel van stijl – met aroma’s van bosbes, kers en grafiet, gedragen door elegante zuren en een minerale spanning die typerend is voor Eisenberg. Hun instap is ook al zeer de moeite waard!

Blaufränkisch BiO*: Sappig, expressief, fris, vol met aroma’s van rood fruit als kersen en bessen
Zweigelt BiO*: Fluweel zacht kersenfruit, elegante afdronk en levendige zuren
Hun gastronomische wijnen:

Blaufränkisch Reserve, Eisenberg BiO*: Sappig, kersen en prachtige lengte
Blaufränkisch, Perwolf BiO*: Blaufränkisch op z’n best. Meeste complexiteit, hun paradepaardje 

Preisinger – de natuurwijnrebel van Gols

In het noordelijke deel van Burgenland, rond de Neusiedlersee, werkt Claus Preisinger – één van de boegbeelden van de Oostenrijkse natuurwijnbeweging. Hij maakt zijn wijnen met minimale interventie, vergisting op de schillen, nauwelijks filtratie, en vrijwel geen toevoeging van sulfiet.

Zijn Zweigelt is levendig en speels, met veel puur fruit, een lichte troebelheid en een onweerstaanbare drinkbaarheid. Het is wijn met energie, met een rauwe eerlijkheid die je niet vergeet. Preisinger is onderdeel van de Pannobile-groep, een collectief van vooruitstrevende wijnmakers die het terroir van Burgenland op moderne, duurzame wijze tot uitdrukking brengen.

Wist je dat de Zweigelt een kruising is van Blaufränkisch en St. Laurent, ontwikkeld in 1922. Tegenwoordig is het de meest aangeplante blauwe druif van Oostenrijk – en in de handen van wijnmakers als Preisinger krijgt hij een geheel nieuw, eigen karakter.

Zweigelt Kieselstein BiO 2023 (natuur wijn); Rood fruit, kruidig en speels. Prettig zachte tannines.

Kleinschalig, eigenzinnig en onvergetelijk

Wat Oostenrijk zo bijzonder maakt, is de combinatie van landschap, rust en kwaliteit. Wijnmakers werken met respect voor de natuur, vaak biologisch of biodynamisch, en produceren wijnen die niet alleen lekker zijn, maar ook het verhaal van het landschap en de druif vertalenIk was verkocht – en niet alleen door het landschap – en ga zeker terug!

Cheers,
Suzanne

Alles over Oostenrijk, Kremstal en hun onbetwiste ster: grüner veltliner

De geschiedenis van wijnbouw in Oostenrijk gaat terug tot de Romeinse tijd, toen de Romeinen de eerste wijngaarden aanplantten in de regio. Tijdens de middeleeuwen bloeide de wijnbouw in Oostenrijk pas echt op: dankzij de kloosters. De monniken in de kloosters produceerden niet alleen wijn voor religieuze ceremonies maar ook voor commerciële doeleinden. De Oostenrijkse wijnbouw onderging verschillende ups en downs, waaronder een grote bloei in de 19e eeuw en enorme terugvallen door de phylloxera en door het beruchte wijnschandaal van 1985. Momenteel is Oostenrijk kwantitatief gezien een middelgroot wijnland, maar kwalitatief gezien een speler van wereldformaat.

Oostenrijk kent diverse wijngebieden met elk unieke terroirs en druivenrassen. De belangrijkste wijngebieden zijn Niederösterreich, Burgenland, Steiermark en Wien. Niederösterreich is by far de grootste wijnregio (61%) en staat bekend om witte wijnen. Burgenland, gelegen in het oosten, staat bekend om zoete en rode wijnen. Steiermark, in het zuiden, produceert aromatische witte wijnen. Terwijl Wien, de regio rondom Wenen, unieke stadswijngaarden heeft die vooral witte wijnen voortbrengen. Elk gebied draagt bij aan de rijke diversiteit en kwaliteit van Oostenrijkse wijnen. Oostenrijkers drinken overigens met enthousiasme hun eigen wijn, slechts 25% wordt geëxporteerd!

Kremstal, gelegen in Niederösterreich, is één van de meest prestigieuze wijngebieden van Oostenrijk (2.200 hectare). Het strekt zich uit langs de oevers van de Donau, rond de stad Krems. De wijngaarden profiteren van de unieke combinatie van het continentale klimaat en de invloed van de Pannonische vlakte. Rond de stad Krems worden de wijngaarden vaak aangeplant op terrassen. Kremstal is vooral beroemd om zijn witte wijnen met grüner veltliner en riesling als de belangrijkste druivenrassen. De wijnen uit Kremstal (DAC Kremstal is sinds 2007 een officiële herkomstbenaming) hebben frisheid, mineraliteit en complexe aroma’s. Dankzij de diversiteit aan bodemsoorten, variërend van löss tot rotsachtige terrassen, kunnen wijnmakers veel verschillende stijlen produceren.

Grüner veltliner is de onbetwiste ster onder de Oostenrijkse druivenrassen en beslaat ongeveer een derde van de totale wijngaardoppervlakte. Deze druif is veelzijdig; van lichte en frisse wijnen tot complexe, volle wijnen die goed kunnen rijpen. Grüner veltliner is vaak te herkennen aan de peperige en kruidige aroma’s gecombineerd met tonen van groene appel en citrus.

Salomon Undhof
Wij werken al vele jaren met Salomon Undhof, één van de oudste particuliere wijnhuizen in Oostenrijk. Voordat de familie Salomon eigenaar werd in 1792 hebben de Kapucijner monniken op de beste locaties in Kremstal wijngaarden aangelegd. Al meer dan 225 jaar worden hier witte wijnen met fijne mineraliteit geproduceerd van de beste terrassen langs de Donau. Gertrud en Bertold Salomon runnen het wijnhuis sinds 2005. Het klimaat is hier zeer geschikt voor het maken van kwaliteitswijn: de winters zijn koud en de zomers zijn warm. Er zijn grote temperatuurverschillen tussen dag en nacht waardoor de druif rijpt terwijl de zuurgraad wordt behouden. De bodem is voornamelijk samengesteld uit oude rotsen zoals graniet en leisteen.

De Grüner Veltliner Franciscus van Salomon (vernoemd naar de huidige Paus Franciscus) is bedoeld om jong te drinken en is zuiver en verfrissend. In het glas een lichtgele kleur en aroma’s van citrus, groene appel, peer en nectarine. Heerlijk als aperitief, bij oesters of lichte salades met vis en gegrilde groenten. Ook heerlijk bij sushi! Cheers!

Frisse witte wijnen uit een koel klimaat

Franciscus – Grüner Veltliner – Weingut Salomon Undhof
De herkomst van de druif grüner veltliner gaat terug naar de 18e eeuw en is voornamelijk aangeplant in Oostenrijk. Deze Franciscus Messwein wordt gemaakt van stokken die zijn aangeplant op lössbodems. Salomon Undhof vinifieerd zijn wijnen op roestvrij staal. Waardoor de wijn perfect is als aperitief maar kan ook een goede begeleider zijn bij lichte voorgerechten.

De Gruner Veltliner is zuiver, fris met aroma’s van witte peper, groene appel, peer en nectarine.

Quarzit Schiefer – Riesling – Weingut Franzen
De herkomst van de riesling gaat veel verder terug, namelijk rond het jaar 1435. In Duitsland wordt deze druif ook wel ”De koningin van de druiven” genoemd. Riesling kan op vele manieren gemaakt worden, van zeer droog tot zeer zoet. De wijngaarden van Franzen liggen op de hellingen aan de Moezel. Ongeveer 5 hectare liggen op de Bremmer Calmont, met een helling van 65%, de steilste wijngaard van Europa. De druivenstokken groeien op leisteen bodem wat veel mineraliteit geeft aan de wijn. Perfect als aperitief en bij pizza’s, pasta’s en salades.

De Riesling Quarzit is droog, sappig en heeft licht rijp fruit.

Hubrecht Duijker over Weingut Salomon Undhof

Hubrecht Duijker over Weingut Salomon Undhof, een historisch domein dat druiven betrekt van 30 hectare (de helft in eigen bezit). En dat voortvarende geleid wordt door Bertold Salomon die de zevende generatie van eigenaren vertegenwoordigt.

“Wat een riante Riesling, niet ergens uit Duitsland, maar uit het Oostenrijkse Kremstal. Het is een bleek getinte, ongemeen zuivere wijn die bijna mineralig fris is doch niet schraal, met een aroma van mild wit en citrusfruit even gedoopt in specerijen. Nieuwsgierig geworden? Het gaat om de Riesling van Salomon Undhof, een historisch domein dat druiven betrekt van 30 hectare (de helft in eigen bezit). En dat voortvarende geleid wordt door Bertold Salomon (rechts) die de zevende generatie van eigenaren vertegenwoordigt. In zijn soort net zo geslaagd is de Grüner Veltliner, droog en tegelijk zowel druivig als bijna zwoel kruidig, met slechts 10 procent alcohol. Vanwege zijn opwekkende karakter is dit een zalige, zomerse aperitiefwijn.

Hubrecht Duijker, maandmagazine juni 2016